System zarządzania środowiskiem – Certyfikacja ISO 14001:2015

Po niemal 20 latach od pierwszego wydania ISO 14001, ukazało się jej trzecie wydanie. W stosunku do ostatniej zmiany w 2004 r., która wprowadziła jedynie niewielkie modyfikacje mające na celu usunięcie nieścisłości z pierwszego wydania, tym razem zmiany są naprawdę dość istotne. Obecnie myślą przewodnią nowej normy ISO 14001:2015 jest ściślejsze powiązanie systemu zarządzania środowiskiem z zasadniczą działalnością organizacji /codziennym funkcjonowaniem organizacji. Wynika to głównie z zamierzenia, że ochrona środowiska nie powinna być traktowana w organizacji jako dodatkowe obciążenie, ale jest dla niej źródłem szans, np. poprzez bardziej efektywne wykorzystanie posiadanych zasobów lub unikanie odszkodowań, czy też sankcji prawnych wynikających z prowadzenia działalności w sposób niezgodny. Certyfikacja ISO 14001 ma więc obecnie trochę więcej do wykazania niż poprzednio.

Wykorzystana w budowie normy ISO 14001:2015 Struktura Wysokiego Szczebla (HLS), czyli wspólna rama dla wszystkich norm systemów zarządzania ISO (poprzez zastosowanie identycznego podstawowego tekstu normy i identycznej podstawowej terminologii), powoduje łatwiejszą i elastyczniejszą na korzyść użytkownika integrację z innymi standardami z rodziny ISO (np. ISO 9001:2015).

eko

Elementy normy ISO 14001:2015

Najbardziej widoczną zmianą w nowej normie ISO 14001 jest zmiana struktury wymagań, która jest obecnie zgodna i ujednolicona ze strukturą wszystkich norm dotyczących systemów zarządzania (np. ISO 9001:2015). Podobnie jak pozostałe normy wydane zgodnie z dyrektywą ISO, norma składa się z 10 rozdziałów. Pierwsze trzy są wprowadzeniem do treści normy, natomiast pozostałe omawiają wymagania Systemu Zarządzania Środowiskowego.

Wygląda ona następująco:

Kontekst organizacji

Przywództwo

Planowanie

Wsparcie

Działania operacyjne

Ocena efektów działania

Doskonalenie

Nowa norma wprowadza zmiany koncepcyjne w modelu ciągłego doskonalenia Deminga. Główne zmiany są zauważalne w obszarze strategicznego zarządzania, poprzez wprowadzenie nowego wymogu jakim jest zrozumienie kontekstu organizacji. Oznacza to konieczność przeprowadzenia identyfikacji otoczenia i w konsekwencji zwiększenie korzyści dla środowiska oraz dla całej organizacji.

Norma ISO 14001:2015 wyraźnie akcentuje proces zarządzania zmianą, tj. zmianą rozumianą nie tylko jako oczekiwania stron. Daje także możliwości identyfikacji zmian otoczenia funkcjonowania organizacji (np. prawo, warunki środowiskowe). Świadomość wpływu zmiany na zainteresowane strony pozwala prawidłowo ocenić potencjalne ryzyko dla organizacji poprzez nadanie priorytetów i wprowadzenie adekwatnych działań.

Natomiast w celu zwiększenia efektywności systemu zarządzania środowiskiem, dodano nową klauzulę, która przypisuje określone odpowiedzialności roli przywódcy. Przywództwo powiązane z zaangażowaniem ma na celu między innymi zwiększenie promocji zarządzania środowiskiem w organizacji.

Dla posiadających lub zamierzających wdrożyć system zarządzania środowiskowego zwiększają się także oczekiwania. Organizację taką zobowiązuje się do podejmowania proaktywnych inicjatyw na rzecz ochrony środowiska zapobiegających jego szkodzie i degradacji, zgodnie z kontekstem organizacji.

ochrona środowiska

Zwróć uwagę, że norma ISO 14001:2015 nie zwiera obecnie terminu ,,ochrona środowiska’’!

Norma sugeruje, że termin ten może obejmować: zapobieganie zanieczyszczeniom, zrównoważone wykorzystanie zasobów, przeciwdziałanie zmianom klimatu, ochronę różnorodności biologicznej i ekosystemów, itd.

Kolejna zmiana dotyczy nacisku na ciągłe doskonalenie. Wcześniej była to ogólna ,,ciągła poprawa systemu zarządzania’’. Obecnie chodzi o poprawę ,,oddziaływania organizacji na środowisko’’. Zgodnie z zobowiązaniami swojej polityki środowiskowej organizacja będzie, w stosownych przypadkach, ograniczać emisję paliw, hałasu, ścieków i odpadów do poziomów ustalonych przez organizację.

Oprócz bieżącego wymogu zarządzania aspektami środowiskowymi, związanymi z nabyciem towarów i usług, organizacja musi rozszerzyć swoją kontrolę i wpływ na oddziaływanie na środowisko związane z projektowaniem i rozwojem produktu. Ma to na celu rozważenie cyklu życia produktu, tzn. pozyskanie surowców, projektowanie, wytwarzanie, transport / dostawę, użycie i postępowanie po zakończeniu użytkowania i końcowe unieszkodliwianie. Nie oznacza to wymogu wykonania oceny cyklu życia. Ważne, aby organizacja starannie przemyślała etapy cyklu życia, które mogą być przez nią nadzorowane lub na które może mieć ona wpływ. Stąd też naturalnym jest, że organizacja musi kontrolować i mieć wpływ na procesy zlecane na zewnątrz.

Kolejnym nowym elementem normy ISO 14001: 2015 jest strategia komunikacji z jednakowym naciskiem na komunikację zewnętrzną i wewnętrzną. Obejmuje to wymóg komunikowania spójnej i rzetelnej informacji oraz ustanowienie procedur dla osób pracujących pod kontrolą organizacji (outsourcing).

QSCert_ISO_14001

Certyfikacja – Certyfikat ISO 14001:2015

Nowa norma ISO 14001 przykłada mniejszą wagę do dokumentacji związanej z systemem zarządzania środowiskiem. Dokumentacja stosowana w początkowych latach zarządzania środowiskiem traktowana była jako zasadniczy i często jedyny element systemu zarządzania. Obecnie masz szansę by Twoja dokumentacja środowiskowa była narzędziem do osiągnięcia przez Ciebie celu jakim niewątpliwie jest optymalizacja oddziaływania na środowisko Twojej organizacji i minimalizacja ryzyka.

W nowej wersji normy odchodzi się od używania dotychczasowych terminów  na rzecz nowego  – ,,udokumentowana informacja”. Organizacja, która wdraża i stosuje system zarządzania środowiskowego ISO 14001:2015 sama określa, które ,,procedury’’ są jej niezbędne w celu zapewnienia skutecznej kontroli procesu.

Zatem bardziej elastyczne podejście w ISO 14001:2015 do kwestii dokumentacji daje Twojej organizacji możliwość jej uproszczenia i redukcji nierzadko obszernej i skomplikowanej dokumentacji systemowej. Więcej informacji w naszej broszurze pod niniejszym linkiem.

Zapraszamy do współpracy
Zespół Centre of Excellence – QSCert

“Jedyną stałą rzeczą w życiu jet zmiana”

Peter F. Drucker

Przewiń do góry